שמור ב:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| פורמט: | Recurso digital |
| שפה: | |
| יצא לאור: |
Zenodo
2009
|
| נושאים: | |
| גישה מקוונת: | https://doi.org/10.5281/zenodo.18858252 |
| תגים: |
הוספת תג
אין תגיות, היה/י הראשונ/ה לתייג את הרשומה!
|
תוכן הענינים:
- <p><i>Micromeria taygetea</i> P.H. Davis</p><p>Labiateae</p><p><i>Micromeria taygetea</i> P. H. Davis in Kew Bull. 4: 110 (1949).</p><p><b>Κινδυνεύον (EΝ)</b></p><p><b>Τύπος:</b> [Ελλάς (Pe), Πελοπόννησος, Νομός Λακωνίας] "in rupium calcareorum fissuris montis Taygeti, supra pagum Trypi", c. 1500-1900 m, 2 Oct. 1938, <i>Davis</i> (Ολό-Ολότυπος: K. Ισότυπος: E).</p><p><b>Περιγραφή:</b> Φυτό πολυετές, με ξυλώδη βάση και αρκετούς λεπτούς βλαστούς, ύψους μέχρι 20 cm. Ανθοφόροι βλαστοί όρθιοι ή ανορθούμενοι, απλοί ή σπανίως διακλαδισμένοι. Φύλλα ακέραια, ωοειδή έως ευρέως ωοειδή, με κορυφή αποστρογγυλωμένη, καταλήγοντα σε βραχύ (έως 2 ή 3 mm) μίσχο, 5-15(-17) x 5-10 cm, αδενώδη, με κάλυμμα τεφρό, βελούδινο. Ταξιανθίες βραχείες, σε σπονδύλους των 2-10 ανθέων, με βραχείς ποδίσκους, οι κατώτεροι βραχύτεροι από τα περιβάλλοντα βράκτια. Κάλυκας μήκους 2-3 mm,, χνοώδης, με λείο φάρυγγα, οδόοδό-- ντες ισομεγέθεις, ίσοι με το 1/3 του σωλήνα, τριγωνικοί. Στεφάνη δίχειλη, 4-6 mm,, ελαφρώς πορφυροϊώδης, κακα-- τώτερο χείλος τρίλοβο. Στίγμα και στήμονες προεξέχοντες της στεφάνης. Κάρυα ωοειδή, περίπου 1 mm,, αμβλέα, λελε-- πτώς θηλώδη.</p><p><b>Χρωμοσωματικός αριθμός:</b> Άγνωστος.</p><p><b>Περίοδος ανθοφορίας:</b> Από τα μέσα Ιουνίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου.</p><p><b>Γεωγραφική εξάπλωση:</b> Ενδημικό είδος της Ελλάδας, γνωστό μόνο από λίγες θέσεις, στα μεσαία κυρίως υψόμετρα, του όρους Ξεροβούνα του βορείου ορεινού συγκροτήματος του Ταΰγέτου, στη Ν. Πελοπόννησο (Βaden 1991).</p><p><b>Βιότοπος:</b> Η <i>Micromeria taygetea</i> αναπτύσσεται αποκλειστικώς σε ασβεστολιθικά πετρώματα, σε πετρώδεις πλαγιές ήπιας ή έντονης κλίσης και σε σημεία όπου η υψηλή ξυλώδης βλάστηση απουσιάζει. Προτιμά ημισκιερές, αλλά και σχετικώς φωτεινές θέσεις στα διάκενα των ασβεστολιθικών βράχων. Εμφανίζεται σε υψόμετρο μεταξύ 1.600- 1.750(-1.900) m, μαζί με άλλα είδη όπως τα <i>Astragalus angustifolius, Campanula versicolor</i>, <i>Daphne oleoides</i>, <i>Pimpinella tragium</i>, <i>Rhamnus sibthorpiana, Satureja parnasssica subsp. <i>parnassica</i>, <i>Sideritis clandestina</i> subsp. <i>clandestina</i>, αλλά και τα επίσης τοπικά ενδημικά <i>Draba laconica, Scutellaria rupestris subsp. <i>rupestris</i>, καθώς και το ενδημικό μονοτυπικό γένος <i>Phitosia crocifolia.</i></i></i></p><p><b>Ταξινομικά σχόλια:</b> Η <i>Micromeria taygetea</i>, σύμφωνα με τους Burtt & Davis (1949), θεωρείται ένα ευκρινώς διαφοροποιημένο και γεωγραφικώς απομονωμένο είδος, από όλα τα άλλα είδη του γένους που απαντούν στην Βαλκανική. Το συγγενέστερο είδος, θεωρείται η <i>Μ. carica P. H. Davis</i>, η οποία απαντά στην ΝΔ. Ανατολία, και από την οποία, επίσης, διαφέρει σημαντικά σε πολλούς μορφολογικούς χαρακτήρες. Τα δύο τελευταία είδη ανήκουν στην ίδια ομάδα, τη sectio <i>Pseudomelissa</i>.</p><p><b>Κατάσταση πληθυσμών:</b> Η <i>Micromeria taygetea</i> σχηματίζει ολιγομελείς υποπληθυσμούς, κανένας από τους οποίους δεν ξεπερνά σε αριθμό τα 100 άτομα. Οι υποπληθυσμοί εμφανίζονται στις παρυφές των κορυφών Τσούγκα της Ξεροβούνας και στη κορυφή Πυργάκι, στο βόρειο τμήμα του Ταΰγέτου. Συνολικώς έχουν εντοπισθεί 9 θέσεις, όπου το είδος σχηματίζει ομάδες από 6 έως 100 άτομα. Οι υποπληθυσμοί της κορυφής Τσούγκα της Ξεροβούνας είναι ολιγομελείς, αποτελούμενοι από περίπου 10-50 άτομα. Δύο υποπληθυσμοί που εμφανίζονται στις παρυφές της κορυφής Πυργάκι παρουσιάζουν πληθυσμιακή συγκέντρωση 6 ατόμων σε επιφάνεια 14 m2, και 40 ατόμων σε επιφάνεια 50 m2 ασβεστολιθικού βράχου, αντιστοίχως. Οι δύο μεγαλύτερες ομάδες ατόμων της <i>M. taygetea</i> εντοπίζονται στη θέση Νεραϊδόβραχος, νότια της κορυφής Πυργάκι, και αριθμούν 160 περίπου άτομα. Νεαρά άτομα παρατηρήθηκαν σε ποσοστό 10-20% επί του συνόλου, κυρίως στη θέση Νεραϊδόβραχος.</p><p>Όλα τα άτομα της <i>Micromeria taygetea</i> αναπτύσσονται αποκλειστικώς επάνω σε βραχώδεις, πολλές φορές απόκρημνες, ασβεστολιθικές θέσεις.</p><p><b>Κίνδυνοι και χαρακτηρισμός κατηγορίας απειλής.</b> Οι υπάρχοντες υποπληθυσμοί της <i>Micromeria taygetea</i> δεν φαίνεται να κινδυνεύουν από την υπερβολική βόσκηση, που πραγματοποιείται σε ολόκληρο το Β. Ταύγετο, μάλλον λόγω της απωθητικότητας που προκαλεί στα φυτοφάγα ζώα το συγκεκριμένο φυτικό είδος. Επίσης, εξαιτίας των δυσπρόσιτων βιοτόπων του, το είδος δεν επηρεάζεται από ανθρώπινες δραστηριότητες και κατά συνέπεια μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος υποβάθμισης των γνωστών υποπληθυσμών του. Στη θέση Νεραϊδόβραχος παρατηρήθηκαν άτομα του είδους με συμπτώματα στα φύλλα από εντομολογική προσβολή. Τα προσβεβλημένα φυτά παρουσίαζαν εξασθενημένη εμφάνιση και ξηράνσεις σε διάφορα σημεία τους.</p><p>Πιθανές απειλές για την <i>M. taygetea</i> αποτελούν η παρουσία της σε πολύ λίγους και μικρούς υποπληθυσμούς, καθώς και η πιθανή υπερσυλλογή της. Το παραπάνω είδος δεν εμφανίζει κάποιο ιδιαίτερο καλλωπιστικό ενδιαφέρον, αλλά αναδίνει ένα ιδιαίτερο άρωμα, το οποίο το κατατάσσει στα πιθανά ενδιαφέροντα αρωματικά είδη. Η πιθανή συλλογή του taxon, λόγω αυτής της ιδιότητάς του, ίσως αποτελεί κάποια απειλή που αντιμετωπίζει η <i>Micromeria taygetea.</i></p><p>Η <i>M. taygetea</i> εμφανίζεται υπό τη μορφή μικρών ομάδων φυτών - μέχρι σήμερα έχουν διαπιστωθεί μόνο 9 παρόμοιες ομάδες, οι οποίες συνιστούν, ουσιαστικώς 2 υποπληθυσμούς στον Β. Ταύγετο (κορυφές Τσούγκα και Πυργάκι της Ξεροβούνας). Τα άτομα που τους αποτελούν δεν υπερβαίνουν συνολικώς τα 500. Συμφώνως προς αυτά, το είδος προτείνεται να ενταχθεί στην κατηγορία των Κινδυνευόντων (ΕΝ), σύμφωνα με την κατάταξη της ΙUCN (2001), καθόσον πληρούνται τα κριτήρια Β1a,b(i,ii,iv), B2a,b(i,ii,iv) και C2a(i).</p><p><b>Μέτρα προστασίας:</b> Μέχρι στιγμής δεν έχουν ληφθεί μέτρα για την ουσιαστική προστασία της <i>Micromeria taygetea</i>. Ως αποτελεσματική δράση για τη διατήρηση των υποπληθυσμών της προτείνεται η προστασία από υπερβολική συλλογή, η αποφυγή μεταβολών στη δομή της βλάστησης και η αποφυγή καταστροφικών ενεργειών στους βιοτόπους της. Η συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση των ατόμων, θα επιτρέψει μία καλύτερη εικόνα της δυναμικής των υποπληθυσμών της. Θα πρέπει επίσης να γίνουν προσπάθειες καλλιέργειας και πολλαπλασιασμού του είδους σε Βοτανικούς Κήπους και κατάθεση σπερμάτων σε Τράπεζες Σπερμάτων, ώστε να επιτευχθεί η <i>ex situ</i> διατήρησή του.</p><p><b>Χαράλαμπος Κυριακόπουλος & Γεωργία Καμάρη</b></p>