Gorde:
| Egile nagusia: | |
|---|---|
| Formatua: | Recurso digital |
| Hizkuntza: | |
| Argitaratua: |
Zenodo
1758
|
| Gaiak: | |
| Sarrera elektronikoa: | https://doi.org/10.5281/zenodo.3922346 |
| Etiketak: |
Etiketa erantsi
Etiketarik gabe, Izan zaitez lehena erregistro honi etiketa jartzen!
|
Aurkibidea:
- <p>Aves [clas. nov.]</p><p><b>AVES.</b></p><p>AEREAE vocales Volucres pulcherrimae, <i>Mandibulis protractis</i> nudis, Corpore pennis imbricato, <i>Alis duabus</i> pennatis volitantes <i>bipedes</i> dignoscuntur.</p><p>AVES levissimae modicae magnitudinis, tectae pennis plumisque, destitutae <i>Auriculis, Labiis, Cauda, Scroto, Dentibus</i>, Utero, Epiglottide, Fornice, Corpore calloso, Diaphragmate.</p><p>PENNAE avibus propriae imbricatim in quincuncem dispositae, interstinctae <i>Plumis,</i> distinctae a <i>Remigibus Rectricibusque,</i> omnes, e basi cylindro concavo vasi lymphaticis simili, elongatae bifariam radiis parallelis approximatis distinctis itidem pinnatis.</p><p><i>Colore</i> ludunt, sed variant aetate, sexu, tempestate; constantiores <i>Remiges</i> & <i>Rectrices,</i> quae attente notandae. (*)</p><p>OVA his, animalibus communia (pag. 9. n. 3.) numero diversis vario, sed majora pro mora exclusionis siccae, semper putamine calcareo obtecta, incubatu calido excludenda plerumque Parentis.</p><p>DIVIDITUR Avium corpus in <i>Caput, Truncum, Artus.</i></p><p>CAPUT impositum <i>Collo</i> elongato, erectiusculo, teretiusculo.</p><p><i>Mandibulae</i> nudae, edentulae, exporrectae in <i>Rostrum</i> corneum, <i>Naribus</i> pertusum, basi quibusdam <i>Cera</i> nuda vestitum, <i>Vibrissis</i> pectinatim digestis ad faucis exterioris margines.</p><p><i>Lingua</i> carnosa, cartilaginea, emarginata, lacera, ciliata, integra s. acuta.</p><p><i>Oculi</i> laterales <i>palpebris, Membranaque nictitante.</i></p><p><i>Aures</i> truncatae absque auriculis</p><p>Ornamenta verticis e <i>Crista</i> pennacea s. <i>Caruncula</i> frontis gulaeve.</p><p>(*) <i>Act. Stockh. 1740. p. 370. t. 1. f. 10, 11.</i></p><p>TRUNCUS ovatus constans <i>Dorso</i> coadunato macro, subtus <i>Sterno</i> magno carinato musculosissimo, <i>Claviculis</i> coadunatis in <i>Furcam, Abdomine</i> minore postice sub uropygio perforato <i>ano,</i> genitalibus communi.</p><p>ARTUS comprehendunt <i>Alas, Caudam, Pedes.</i></p><p>Alae 2 ex Brachio & Cubito manibus privato constant, quae postice fornicato-ciliatae Pennis <i>Remigibus:</i> exterioribus <i>Primoribus</i> Cubiti, posterioribus <i>Secundariis</i> brachii, ala <i>notha</i> supplente rudimentum Pollicis. Hae remiges proxime teguntur <i>Tectricibus</i> alarum proximis & ultra.</p><p>Cauda ex <i>Uropygio</i> cordato, gemina glandula foeto, supra pertuso, poro penicillo cincto, ambitu ciliato Pennis <i>Rectricibus</i> saepius 12: pede longioribus in <i>Macrouris,</i> brevioribus in <i>Brachyuris,</i> suntque vel aequales (C. <i>integra</i>), vel ad latera breviores (<i>cuneata</i>), vel ad latera longiores (<i>forficata</i>).</p><p>Pedes 2, ex Femore, Tibia, Digitis & Unguibus.</p><p><i>Femora</i> carnosa, pennis tecta, sed seminuda in Grallis.</p><p><i>Tibiae</i> tendinosae, plerisque nudae, angustae, rarius hirsutae, paucis <i>Calcari</i> postice cornutae.</p><p><i>Digitis</i> pedes insistentes saepius 4, anterioribus plerisque tribus, pollice unico postico, nisi in <i>scandentibus</i> digitis anticis duobus totidemque posticis, vel <i>cursoriis</i> absque postico. <i>Fissi</i> sunt & distincti Digiti in plerisque terrestribus (Fissipedes); <i>semipalmati</i> in palustribus; membranis vel <i>Lobati,</i> aut membrana toti <i>Palmati</i> (Palmipedes) in natantibus.</p><p><i>Unguibus</i> instruuntur Digiti plerumque, rarius posticus absque articulo est.</p><p>VOLATILIA haec, Telluris vigiles libidinosique musici, plerumque inermia sunt, cum Alarum remigibus se facile in aethera recipiant ab hostibus terrestribus, & Caudae rectricibus a�reos diverso volatu eludant, nisi in terra negotiari necesse sit, dum odor vel ingratus hostes arcet, vel abolitus occultat; dum aliae speculantur hostemque appropinquantem indicantque aliis.</p><p>ARMA paucis: <i>Cornua</i> Meleagridi cornutae, Anhimae.</p><p><i>Calcaria</i> Pavoni, Phasiano.</p><p><i>Spinae</i> (axillares) Struthione Camelo, Fulicae spinosae, Charadrio spinosi, Anhimae.</p><p>VENERE <i>monogama</i> junguntur pleraeque Aves, <i>polygama</i> pauciores, ut Gallinae, Anates. Illae utriusque sexus conjunctis viribus struunt nidum saepe artificiosissimum, uteri succedaneum, incubant sedulae ovis, pullos famelicae alunt, fovent, curant, pro aris & focis defendunt (*), dum in his otientur mares.</p><p>MIGRATIONES annuas inter septentrionales aestivas & australes hybernas plagas arcticae Telluris instituunt non paucae, ne hyeme demergerentur boreales omnes apud nos insectivorae; sic migrant plurimi <i>Passeres,</i> inprimis <i>tenuirostres</i> ob desectum insectorum; <i>Grallae</i> ob denegatum glacie aditum vermibus & amphibiis; <i>Anseres</i> ob congelatas aquas includentes pisces &c. Revocant vero easdem Dies aestatis longiores, ciborum copia, densiores, vestitus, nuptiae paratae.</p><p>OPERA nec sine fructu peragunt sua singulae: sedentes <i>Accipitres</i> cadavera auferunt, ut vivis parcant; incedentes <i>Picae</i> quisquilias impuras verminosasque devorant; natantes <i>Anseres</i> aquarum nimios hospites minuunt; vadantes <i>Grallae</i> inquirunt in paludum animalcula; currentes <i>Gallinae</i> decidua Grana legunt; salientes <i>Passeres</i> arbustarum herbarumque semina insectaque carpunt; eoque varia semina Piscium, Insectorum Plantarumque saepius in remotissima loca serunt. Conquiruntur <i>venatu, Falconaria</i>; <i>Aucupio</i> instituuntur Falcones ad <i>venatum,</i> Diomedeae ad <i>piscaturam,</i> Passeres ad <i>Musicam.</i> Mansuescunt <i>Gallinae, Anates, Passeresque</i> varii: in ornithone s. Aviario coluntur ob <i>carnes, ova, plumas,</i> pennas, pulchritudinem, sonum. Asservantur <i>exuviae, siccatae</i>, spiritu contentae.</p><p>ORNITHOLOGI eminent inter veteres <i>Bellonius, Gesnerus,</i> Aldrovandus; inter recentiores <i>Willugbaeus</i>; inter recentissimos <i>Marsigli, Albinus, Seba, Catesbaeus,</i> eximiusque <i>Edwardus.</i> Systematici <i>Rajus, Barrere, Kleinius, Moehringius</i>.</p><p>(*) <i>Mos. Deuter. XXII</i>: 6, 7.</p><p><b>ORDINUM Characteres.</b></p><p>I. ACCIPITRES.</p><p>Rostrum (<i>Uncus trahens</i>) subincurvatum: <i>Mandibula</i> superiore pone apicem utrinque dente armata: <i>Naribus</i> patulis.</p><p>Pedes insidentes, breves, robusti: <i>Digitis</i> sub geniculis verrucosis; Unguibus arcuatis, acutissimis.</p><p>Corpus capite Colloque musculosis; <i>Cute</i> tenaci. Impurum.</p><p>Victus: Laniena rapinaque e cadaveribus.</p><p>Nidus in altis; <i>Ova</i> circiter 4; <i>Femina</i> praestantior; Monogamia.</p><p>II. PICAE.</p><p>Rostrum (<i>Cuneus sarriens</i>) cultratum dorso convexo.</p><p>Pedes ambulantes, breves, validiusculi.</p><p>Corpus tenaciusculum, Impurum.</p><p>Victus e Quisquiliis.</p><p>Nidus in Arboribus; <i>Mas</i> alens feminam incubantem; Monogamia.</p><p>III. ANSERES.</p><p>Rostrum (<i>Cribrum colans</i>) laeve, epidermide tectum, apice auctum.</p><p>Pedes natatorii digitis membrana palmatis; <i>Tibiis</i> compressis, brevibus.</p><p>Corpus pingue, <i>Cute</i> tenaci, Plumis praestantioribus. Rancescens.</p><p>Victus in Aquis ex plantis, piscibus, &c.</p><p>Nidus saepius terrestris; <i>Mater</i> non porrigit pullis; frequentius Polygamia.</p><p>IV. GRALLAE.</p><p>Rostrum (<i>Bacillus tentans</i>) subcylindricum.</p><p>Pedes vadantes <i>Femoribus</i> seminudis.</p><p>Corpus compressum pelle tenuissima; <i>Cauda</i> brevi. Sapidum.</p><p>Victus in Paludibus ex Animalculis.</p><p>Nidus in terra saepius; Nuptiis variis.</p><p>V. GALLINAE.</p><p>Rostrum (<i>Harpa colligens</i>) convexum: <i>Mandibula</i> superiore fornicata supra inferiorem; <i>Naribus</i> membrana cartilaginea fornicatis.</p><p>Pedes cursorii <i>Digitis</i> subtus scabris.</p><p>Corpus sebaceum, musculosum. Purum.</p><p>Victus e Granis in ingluvie macerandis. Pulveratrices.</p><p>Nidus in Terra absque arte. <i>Ovis</i> numerosis. <i>Pullis</i> cibus demonstrandus. Polygamia.</p><p>VI. PASSERES.</p><p>Rostrum (<i>Forceps excipiens</i>) conico-acuminatum.</p><p>Pedes salientes, teneri, fissi.</p><p>Corpus tenellum: <i>Granivoris</i> Purum. <i>Insectivoris</i> Impurum.</p><p>Victus e Seminibus aut Insectis.</p><p>Nidus artificiosus; <i>Pullis</i> cibus inculcandus. Monogamia.</p><p><b>CHARACTERES AVIUM.</b></p><p>I. ACCIPITRES.</p><p>II. PICAE.</p><p>III. ANSERES.</p>