Źródła formalne prawa międzynarodowego praw człowieka: traktaty, zwyczaj czy ogólne zasady prawa?

Fuente: Zenodo
Salvato in:
Dettagli Bibliografici
Autore principale: Kwiecień, Roman
Natura: Recurso digital
Lingua:polacco
Pubblicazione: Zenodo 2024
Accesso online:
Tags: Aggiungi Tag
Nessun Tag, puoi essere il primo ad aggiungerne!!
_version_ 1866902067696631808
author Kwiecień, Roman
author_facet Kwiecień, Roman
contents <p>Stojąc na stanowisku powszechności praw podstawowych człowieka, źródeł tych praw w międzynarodowym porządku prawnym należy szukać w źródłach ogólnego prawa międzynarodowego. Z nich bowiem wynikają  zasady i reguły prawne, które mogą być skutecznie przeciwstawiane wszystkim innym podmiotom tego porządku prawnego. W związku z tym to ogólne zasady prawa i w pewnym zakresie zwyczaj są źródłami formalnymi zasad zakazujących państwom naruszania praw podstawowych ludzi, na czele z zakazem niewolnictwa czy ludobójstwa. Traktaty ze względu na swój kontraktualny charakter nie są władne pełnić roli takiego źródła. W szczególności nie tworzą one praw podstawowych dla ludzi. Mogą je natomiast potwierdzać, podobnie jak czynią to niewiążące uchwały organizacji międzynarodowych. Traktatom nie można jednak odmawiać znaczenia w międzynarodowym procesie prawotwórczym. Po pierwsze, powszechne i quasi-powszechne traktaty o charakterze deklaratoryjnym to ważny dowód reguł i zasad obowiązujących przed ich wejściem w życie. Po drugie, w razie przystąpienia podmiotów nie będących ich stronami do praktyki generowanej przez wykonywanie zobowiązań traktatowych, traktaty mogą stać się ważnym katalizatorem działań prowadzących do powstania prawa zwyczajowego praw człowieka. Ważnym przykładem jest tu zasada non-refoulement. Wreszcie traktaty odgrywają niezastąpioną rolę w tworzeniu instytucji i dostarczaniu środków ochrony substancjalnym prawom człowieka. Dotyczy to również uprawnień do działań państwom bezpośrednio nie dotkniętych naruszeniem praw ucieleśnianych w normach peremptoryjnych prawa międzynarodowego, których źródłem same traktaty nie są. Bez stosownych przepisów traktatowych ochrona tych praw i sądowe egzekwowanie przestrzegania peremptoryjnych obowiązków państw, np. zakazu ludobójstwa, nie jest po prostu w stosunkach między państwami prawnie możliwe, co jednoznacznie i konsekwentnie podkreśla MTS w swym orzecznictwie. Dlatego, niestety, prawa bez środków zaradczych nie są w ogóle prawami (rights without remedies are not rights at all).</p>
format Recurso digital
id zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_13822960
institution Zenodo
language pol
publishDate 2024
publisher Zenodo
record_format zenodo
spellingShingle Źródła formalne prawa międzynarodowego praw człowieka: traktaty, zwyczaj czy ogólne zasady prawa?
Kwiecień, Roman
<p>Stojąc na stanowisku powszechności praw podstawowych człowieka, źródeł tych praw w międzynarodowym porządku prawnym należy szukać w źródłach ogólnego prawa międzynarodowego. Z nich bowiem wynikają  zasady i reguły prawne, które mogą być skutecznie przeciwstawiane wszystkim innym podmiotom tego porządku prawnego. W związku z tym to ogólne zasady prawa i w pewnym zakresie zwyczaj są źródłami formalnymi zasad zakazujących państwom naruszania praw podstawowych ludzi, na czele z zakazem niewolnictwa czy ludobójstwa. Traktaty ze względu na swój kontraktualny charakter nie są władne pełnić roli takiego źródła. W szczególności nie tworzą one praw podstawowych dla ludzi. Mogą je natomiast potwierdzać, podobnie jak czynią to niewiążące uchwały organizacji międzynarodowych. Traktatom nie można jednak odmawiać znaczenia w międzynarodowym procesie prawotwórczym. Po pierwsze, powszechne i quasi-powszechne traktaty o charakterze deklaratoryjnym to ważny dowód reguł i zasad obowiązujących przed ich wejściem w życie. Po drugie, w razie przystąpienia podmiotów nie będących ich stronami do praktyki generowanej przez wykonywanie zobowiązań traktatowych, traktaty mogą stać się ważnym katalizatorem działań prowadzących do powstania prawa zwyczajowego praw człowieka. Ważnym przykładem jest tu zasada non-refoulement. Wreszcie traktaty odgrywają niezastąpioną rolę w tworzeniu instytucji i dostarczaniu środków ochrony substancjalnym prawom człowieka. Dotyczy to również uprawnień do działań państwom bezpośrednio nie dotkniętych naruszeniem praw ucieleśnianych w normach peremptoryjnych prawa międzynarodowego, których źródłem same traktaty nie są. Bez stosownych przepisów traktatowych ochrona tych praw i sądowe egzekwowanie przestrzegania peremptoryjnych obowiązków państw, np. zakazu ludobójstwa, nie jest po prostu w stosunkach między państwami prawnie możliwe, co jednoznacznie i konsekwentnie podkreśla MTS w swym orzecznictwie. Dlatego, niestety, prawa bez środków zaradczych nie są w ogóle prawami (rights without remedies are not rights at all).</p>
title Źródła formalne prawa międzynarodowego praw człowieka: traktaty, zwyczaj czy ogólne zasady prawa?
url https://doi.org/10.5281/zenodo.13822960