प्राचीन भारतीय दागिन्यांमध्ये समाज आणि संस्कृतीच्या प्रतिबिंबाचे समाजशास्त्रीय अध्ययन

Fuente: Zenodo
Enregistré dans:
Détails bibliographiques
Auteur principal: मांजरमकर, डॉ. मनीषा अनंतराव
Format: Recurso digital
Publié: Zenodo 2023
Sujets:
Accès en ligne:
Tags: Ajouter un tag
Pas de tags, Soyez le premier à ajouter un tag!
_version_ 1866901661884088320
author मांजरमकर, डॉ. मनीषा अनंतराव
author_facet मांजरमकर, डॉ. मनीषा अनंतराव
contents <p><strong><span>गोषवारा :- </span></strong></p> <p><span>प्रागैतिहासिक काळापासून मानवांनी दागिने परिधान केल्याचे पुरावे सापडले आहेत</span><span>, <span>ज्याचा दीर्घ इतिहास मानला जातो जो सभ्यता आणि संस्कृतीच्या शारीरिक आणि भावनिक दोन्ही पैलूंवर प्रकाश टाकतो.<span>  </span>दागिन्यांकडे पाहून तत्कालीन सामाजिक आणि आर्थिक परिस्थितीचे स्पष्ट चित्र काढता येते.<span>  </span>प्राचीन साहित्य आणि कलेत आढळलेल्या दागिन्यांची उदाहरणे समाजातील प्रत्येक वर्ग आणि स्तर प्रतिबिंबित करतात.<span>  </span>समाजातील उच्चवर्गापासून खालच्या वर्गापर्यंत प्रत्येकाने आपल्या कुवतीनुसार आणि आवडीनुसार दागिने घातले आहेत.<span>  </span>उच्च वर्गातील लोक रत्नांनी जडलेले सोन्याचे दागिने परिधान करतात असे संदर्भ साहित्यात आहेत. तांबे आणि कवच इत्यादींचे दागिने घालणाऱ्या सामान्य वर्गाचे संदर्भ आहेत. दागिन्यांच्या आधारावर</span>,<span>  </span><span>समाजाच्या आर्थिक पैलूचे उद्घाटन सिंधू संस्कृतीपासूनच होऊ लागते</span>,<span>  </span><span>जे नर्तक पुतळा आणि मोहेंजोदारो येथून सापडलेल्या इतर मातीच्या मूर्तींमध्ये फरक करून पाहिले जाऊ शकते. मौर्य काळातील यक्ष-यक्षिणीचे दागिने एका उच्चभ्रू वर्गाला सूचित करतात</span>, <span>जो पुढे शुग</span>, <span>कुशाण आणि गुप्त कालखंडातील साहित्य आणि कलेचा जिवंत साक्षीदार बनतो.<span>  </span>त्याचप्रमाणे दागिन्यांच्या आधारे संबंधित लोकांचे धार्मिक जीवन आणि श्रद्धा यांचीही माहिती मिळते</span>, <span>असे म्हटल्यास त्यात अतिशयोक्ती होणार नाही.<span>  </span>भारतातील या आधुनिक युगातही अशी कोणतीही जात किंवा पोटजाती नाही जी काही विशिष्ट धार्मिक समजुतींना अनुसरून दागिने घालत नाही.<span>  </span>अथर्ववेदात असा उल्लेख आहे की हस्तिदंत धारण केल्याने आदित्य हस्तविरचास प्रगट वृद्ध यशो</span>, <span>आदित्य यांच्या गौरवाप्रमाणे वैभव व कीर्ती मिळते.</span></span></p>
format Recurso digital
id zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_14870686
institution Zenodo
language
publishDate 2023
publisher Zenodo
record_format zenodo
spellingShingle प्राचीन भारतीय दागिन्यांमध्ये समाज आणि संस्कृतीच्या प्रतिबिंबाचे समाजशास्त्रीय अध्ययन
मांजरमकर, डॉ. मनीषा अनंतराव
दागिने, समाज आणि संस्कृती, स्त्रियांची संपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, उच्च वर्ग, निम्न वर्ग, साहित्य.
<p><strong><span>गोषवारा :- </span></strong></p> <p><span>प्रागैतिहासिक काळापासून मानवांनी दागिने परिधान केल्याचे पुरावे सापडले आहेत</span><span>, <span>ज्याचा दीर्घ इतिहास मानला जातो जो सभ्यता आणि संस्कृतीच्या शारीरिक आणि भावनिक दोन्ही पैलूंवर प्रकाश टाकतो.<span>  </span>दागिन्यांकडे पाहून तत्कालीन सामाजिक आणि आर्थिक परिस्थितीचे स्पष्ट चित्र काढता येते.<span>  </span>प्राचीन साहित्य आणि कलेत आढळलेल्या दागिन्यांची उदाहरणे समाजातील प्रत्येक वर्ग आणि स्तर प्रतिबिंबित करतात.<span>  </span>समाजातील उच्चवर्गापासून खालच्या वर्गापर्यंत प्रत्येकाने आपल्या कुवतीनुसार आणि आवडीनुसार दागिने घातले आहेत.<span>  </span>उच्च वर्गातील लोक रत्नांनी जडलेले सोन्याचे दागिने परिधान करतात असे संदर्भ साहित्यात आहेत. तांबे आणि कवच इत्यादींचे दागिने घालणाऱ्या सामान्य वर्गाचे संदर्भ आहेत. दागिन्यांच्या आधारावर</span>,<span>  </span><span>समाजाच्या आर्थिक पैलूचे उद्घाटन सिंधू संस्कृतीपासूनच होऊ लागते</span>,<span>  </span><span>जे नर्तक पुतळा आणि मोहेंजोदारो येथून सापडलेल्या इतर मातीच्या मूर्तींमध्ये फरक करून पाहिले जाऊ शकते. मौर्य काळातील यक्ष-यक्षिणीचे दागिने एका उच्चभ्रू वर्गाला सूचित करतात</span>, <span>जो पुढे शुग</span>, <span>कुशाण आणि गुप्त कालखंडातील साहित्य आणि कलेचा जिवंत साक्षीदार बनतो.<span>  </span>त्याचप्रमाणे दागिन्यांच्या आधारे संबंधित लोकांचे धार्मिक जीवन आणि श्रद्धा यांचीही माहिती मिळते</span>, <span>असे म्हटल्यास त्यात अतिशयोक्ती होणार नाही.<span>  </span>भारतातील या आधुनिक युगातही अशी कोणतीही जात किंवा पोटजाती नाही जी काही विशिष्ट धार्मिक समजुतींना अनुसरून दागिने घालत नाही.<span>  </span>अथर्ववेदात असा उल्लेख आहे की हस्तिदंत धारण केल्याने आदित्य हस्तविरचास प्रगट वृद्ध यशो</span>, <span>आदित्य यांच्या गौरवाप्रमाणे वैभव व कीर्ती मिळते.</span></span></p>
title प्राचीन भारतीय दागिन्यांमध्ये समाज आणि संस्कृतीच्या प्रतिबिंबाचे समाजशास्त्रीय अध्ययन
topic दागिने, समाज आणि संस्कृती, स्त्रियांची संपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, उच्च वर्ग, निम्न वर्ग, साहित्य.
url https://doi.org/10.5281/zenodo.14870686