Almanca Partisiplerin Türkçedeki Eşdeğerlik Düzeylerinin (Sıfat-Fiiller) Analizi: Daniel Kehlmann'ın Dünyanın Ölçümü Adlı Romanı Örneği
Fuente:
Zenodo
Salvato in:
| Autori principali: | , |
|---|---|
| Natura: | Recurso digital |
| Lingua: | turco |
| Pubblicazione: |
Zenodo
2025
|
| Soggetti: | |
| Accesso online: | |
| Tags: |
Aggiungi Tag
Nessun Tag, puoi essere il primo ad aggiungerne!!
|
| _version_ | 1866902316787957760 |
|---|---|
| author | Kavak, Engin Üstünyer, İlyas |
| author_facet | Kavak, Engin Üstünyer, İlyas |
| contents | <p>Bu araştırma, Daniel Kehlmann’ın <em>Dünyanın Ölçümü</em> adlı romanındaki Almanca Partizip I / Partizip II yapıların Türkçede sıfat-fiiller olarak aktarımında bunların eşdeğerlik düzeylerini belirlemeyi ve bu aktarım süreçlerinde kullanılan çeviri tekniklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüştür: Ağırlıklı olarak nitel boyutta betimleyici ve karşılaştırmalı çözümleme şekli benimsenmiş; nicel boyutta ise veriler eşdeğerlik kodları üzerinden frekans ve yüzde dağılımları ile hesaplanmıştır. Eserin 2., 9. ve 12. bölümlerinden amaçlı örnekleme ile seçilen 6’sı P I; 14’ü P II olmak üzere 20 örnek tespit–eşleştirme–çözümleme sırasıyla incelenmiştir. Nitel çözümlemede Koller’in eşdeğerlik sınıfları, Nida’nın biçimsel ve devingen eşdeğerlik ölçütleri ile Vinay & Darbelnet’in teknikleri temel alınmıştır; Helbig & Buscha’nın P I’in eşzamanlılık, P II’nin tamamlanmışlık yönelimlerine ilişkin açıklamaları referans alınmıştır. Nicel kısımda sonuçlar grafikle birlikte verilmiştir. Bulgular, P I örneklerinin yüksek oranda tam eşdeğerlik verdiğini (yaklaşık %83), P II örneklerinde ise tam eşdeğerliğin düştüğünü (yaklaşık %57) göstermektedir. Bu farklılık, Türkçedeki <em>-an/-en</em> eklerinin P I’in eşzamanlılık ve süreklilik bildiren işlevleriyle uyumlu olmasına karşın, P II’deki tamamlanmışlık ve edilgenlik katmanlarının aktarımında yaşanan güçlüklerle ilişkilidir. Doğrudan aktarım ve sözcüğü sözcüğüne çözümler en tutarlı sonuçları üretirken; anlam değişimi içeren tercihlerde (örn. <em>sogenannte</em><em>, </em><em>selbsterdachten</em>), ince anlam katmanlarında kayıplar saptanmıştır. Sonuç olarak, Almanca partisiplerin Türkçede sıfat-fiil karşılıklarıyla kurulacak eşdeğerliğin sistemli biçimde değerlendirilmesi, hem çeviri eğitimi hem de uygulama açısından önemli bir gereksinimdir. Bulgular, P I için doğrudan sıfat-fiil çözümlemelerinin tercih edilmesi, P II için ise tamamlanmışlık ve edilgenlik vurgusunu koruyan stratejilerin benimsenmesi gerektiğine işaret etmektedir.</p> |
| format | Recurso digital |
| id | zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_17216814 |
| institution | Zenodo |
| language | tur |
| publishDate | 2025 |
| publisher | Zenodo |
| record_format | zenodo |
| spellingShingle | Almanca Partisiplerin Türkçedeki Eşdeğerlik Düzeylerinin (Sıfat-Fiiller) Analizi: Daniel Kehlmann'ın Dünyanın Ölçümü Adlı Romanı Örneği Kavak, Engin Üstünyer, İlyas Almanca-Türkçe Çeviri, Çeviri Eleştirisi, Partisip, Sıfat-fiil, Eşdeğerlik <p>Bu araştırma, Daniel Kehlmann’ın <em>Dünyanın Ölçümü</em> adlı romanındaki Almanca Partizip I / Partizip II yapıların Türkçede sıfat-fiiller olarak aktarımında bunların eşdeğerlik düzeylerini belirlemeyi ve bu aktarım süreçlerinde kullanılan çeviri tekniklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüştür: Ağırlıklı olarak nitel boyutta betimleyici ve karşılaştırmalı çözümleme şekli benimsenmiş; nicel boyutta ise veriler eşdeğerlik kodları üzerinden frekans ve yüzde dağılımları ile hesaplanmıştır. Eserin 2., 9. ve 12. bölümlerinden amaçlı örnekleme ile seçilen 6’sı P I; 14’ü P II olmak üzere 20 örnek tespit–eşleştirme–çözümleme sırasıyla incelenmiştir. Nitel çözümlemede Koller’in eşdeğerlik sınıfları, Nida’nın biçimsel ve devingen eşdeğerlik ölçütleri ile Vinay & Darbelnet’in teknikleri temel alınmıştır; Helbig & Buscha’nın P I’in eşzamanlılık, P II’nin tamamlanmışlık yönelimlerine ilişkin açıklamaları referans alınmıştır. Nicel kısımda sonuçlar grafikle birlikte verilmiştir. Bulgular, P I örneklerinin yüksek oranda tam eşdeğerlik verdiğini (yaklaşık %83), P II örneklerinde ise tam eşdeğerliğin düştüğünü (yaklaşık %57) göstermektedir. Bu farklılık, Türkçedeki <em>-an/-en</em> eklerinin P I’in eşzamanlılık ve süreklilik bildiren işlevleriyle uyumlu olmasına karşın, P II’deki tamamlanmışlık ve edilgenlik katmanlarının aktarımında yaşanan güçlüklerle ilişkilidir. Doğrudan aktarım ve sözcüğü sözcüğüne çözümler en tutarlı sonuçları üretirken; anlam değişimi içeren tercihlerde (örn. <em>sogenannte</em><em>, </em><em>selbsterdachten</em>), ince anlam katmanlarında kayıplar saptanmıştır. Sonuç olarak, Almanca partisiplerin Türkçede sıfat-fiil karşılıklarıyla kurulacak eşdeğerliğin sistemli biçimde değerlendirilmesi, hem çeviri eğitimi hem de uygulama açısından önemli bir gereksinimdir. Bulgular, P I için doğrudan sıfat-fiil çözümlemelerinin tercih edilmesi, P II için ise tamamlanmışlık ve edilgenlik vurgusunu koruyan stratejilerin benimsenmesi gerektiğine işaret etmektedir.</p> |
| title | Almanca Partisiplerin Türkçedeki Eşdeğerlik Düzeylerinin (Sıfat-Fiiller) Analizi: Daniel Kehlmann'ın Dünyanın Ölçümü Adlı Romanı Örneği |
| topic | Almanca-Türkçe Çeviri, Çeviri Eleştirisi, Partisip, Sıfat-fiil, Eşdeğerlik |
| url | https://doi.org/10.5281/zenodo.17216814 |