TÜRK MODERNLEŞMESİNDE HEKİMLER VE ROMAN KAHRAMANI HEKİMLER
Fuente:
Zenodo
Salvato in:
| Autore principale: | |
|---|---|
| Natura: | Recurso digital |
| Lingua: | turco |
| Pubblicazione: |
Zenodo
2025
|
| Accesso online: | |
| Tags: |
Aggiungi Tag
Nessun Tag, puoi essere il primo ad aggiungerne!!
|
| _version_ | 1866902188796674048 |
|---|---|
| author | Örgen, Ertan |
| author_facet | Örgen, Ertan |
| contents | <p>Türk modernleşmesi bir anlamda Mühendishane, Tıbbiye gibi yeni açılan okullar ve yurt dışına gönderilen öğrenciler dolayısıyla eğitimle başlamıştır. Buralardan yetişen memurlar içerisinde hekimler, toplumsal problemleri çözmeye yönelik düşünce ve faaliyetleriyle ayrıca ele alınmaya değer bir zümredir. İdeal bir tıbbiyeli tipi, âdeta bir gelenek hâlinde Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türk düşünce tarihi açısından modernliği temsil eder. 1827’de kurulan Tıbhâne-i Âmire’den (Askeri Tıbbiye) Mekteb-i Tıbbiye-i Şahâneye (1838) kadar ve oradan İttihatçı doktorlara kadar böylesi bir gelenek mevcuttur. Bunlar içerisinde İbrahim Temo, Abdullah Cevdet, Şerafettin Mağmumi, Bahattin Şakir, Reşit Galip gibi isimler bizzat siyasetin ve kültür dünyasının içerisinde yer alırlar. Türk modernleşmesinin öncüsü sayılabilecek tıbbiyeliler, hem eğitim düzeyleri hem toplumsal ilerleyiş hakkındaki donanımlarıyla aynı zamanda romancılar tarafından roman kahramanı olarak da seçilmişler ve dönemin manzarası onların gözünden sergilenmiştir. Modernleşme sorunu bir ilerleme hedefi biçiminde belirlenmiş ve bu görüş, roman kahramanları tarafından da toplumun aksayan yönlerini teşhis ve tedavi anlamında dile getirilmiştir. Örneğin Ahmet Midhat Efendi’nin Para adlı eserindeki Vahdeti Bey, Mizancı Mehmet Murat’ın Turfanda mı yoksa Turfa mı? romanındaki Mansur Bey, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Bir Sürgün’ündeki Doktor Hikmet merkez kişiler olarak genel çizgilerle bu özellikleri taşırlar. Bu yazı, Türk modernleşmesinin Cumhuriyet dönemine kadar ismi öne çıkmış bazı hekimlerini ve aynı süreci anlatan Türk romanlarındaki hekim figürleri, ileri sürdükleri görüşler etrafında değerlendirecektir.</p> |
| format | Recurso digital |
| id | zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_17368277 |
| institution | Zenodo |
| language | tur |
| publishDate | 2025 |
| publisher | Zenodo |
| record_format | zenodo |
| spellingShingle | TÜRK MODERNLEŞMESİNDE HEKİMLER VE ROMAN KAHRAMANI HEKİMLER Örgen, Ertan <p>Türk modernleşmesi bir anlamda Mühendishane, Tıbbiye gibi yeni açılan okullar ve yurt dışına gönderilen öğrenciler dolayısıyla eğitimle başlamıştır. Buralardan yetişen memurlar içerisinde hekimler, toplumsal problemleri çözmeye yönelik düşünce ve faaliyetleriyle ayrıca ele alınmaya değer bir zümredir. İdeal bir tıbbiyeli tipi, âdeta bir gelenek hâlinde Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türk düşünce tarihi açısından modernliği temsil eder. 1827’de kurulan Tıbhâne-i Âmire’den (Askeri Tıbbiye) Mekteb-i Tıbbiye-i Şahâneye (1838) kadar ve oradan İttihatçı doktorlara kadar böylesi bir gelenek mevcuttur. Bunlar içerisinde İbrahim Temo, Abdullah Cevdet, Şerafettin Mağmumi, Bahattin Şakir, Reşit Galip gibi isimler bizzat siyasetin ve kültür dünyasının içerisinde yer alırlar. Türk modernleşmesinin öncüsü sayılabilecek tıbbiyeliler, hem eğitim düzeyleri hem toplumsal ilerleyiş hakkındaki donanımlarıyla aynı zamanda romancılar tarafından roman kahramanı olarak da seçilmişler ve dönemin manzarası onların gözünden sergilenmiştir. Modernleşme sorunu bir ilerleme hedefi biçiminde belirlenmiş ve bu görüş, roman kahramanları tarafından da toplumun aksayan yönlerini teşhis ve tedavi anlamında dile getirilmiştir. Örneğin Ahmet Midhat Efendi’nin Para adlı eserindeki Vahdeti Bey, Mizancı Mehmet Murat’ın Turfanda mı yoksa Turfa mı? romanındaki Mansur Bey, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Bir Sürgün’ündeki Doktor Hikmet merkez kişiler olarak genel çizgilerle bu özellikleri taşırlar. Bu yazı, Türk modernleşmesinin Cumhuriyet dönemine kadar ismi öne çıkmış bazı hekimlerini ve aynı süreci anlatan Türk romanlarındaki hekim figürleri, ileri sürdükleri görüşler etrafında değerlendirecektir.</p> |
| title | TÜRK MODERNLEŞMESİNDE HEKİMLER VE ROMAN KAHRAMANI HEKİMLER |
| url | https://doi.org/10.5281/zenodo.17368277 |