Percepcja twarzy i nadwrażliwość na bodźce społeczno-afektywne: charakterystyka uwagi społecznej w autyzmie
Fuente:
Zenodo
Guardado en:
| Autor principal: | |
|---|---|
| Formato: | Recurso digital |
| Lenguaje: | polaco |
| Publicado: |
Zenodo
2026
|
| Materias: | |
| Acceso en línea: | |
| Etiquetas: |
Agregar Etiqueta
Sin Etiquetas, Sea el primero en etiquetar este registro!
|
| _version_ | 1866901311280119808 |
|---|---|
| author | Dymek, Karolina |
| author_facet | Dymek, Karolina |
| contents | <p><strong>Abstrakt</strong></p> <p>Spektrum autyzmu to zaburzenie neurorozwojowe, charakteryzujące się deficytami w zakresie komunikacji i interakcji społecznych oraz obecnością sztywnych i powtarzalnych wzorców zachowań, zainteresowań i aktywności. Trudności w rozpoznawaniu emocji i stanów emocjonalnych innych ludzi stanowią kolejną specyfikę spektrum autyzmu. Ponadto, u osób autystycznych obserwuje się atypowe wzorce uwagi wzrokowej, przejawiające się m.in. w odmiennościach w uwadze społecznej, która warunkowana jest nadwrażliwością na bodźce społeczno-afektywne, modulowaną neuronalną aktywnością autystycznych mózgów wobec informacji społecznych. Celem pracy magisterskiej było omówienie atypowych wzorców uwagi wzrokowej w autyzmie oraz wskazanie różnic w uwadze społecznej pomiędzy osobami w spektrum autyzmu a typowo rozwijającymi się. Część pracy stanowi badanie, które łączyło manipulację eksperymentalną z analizami korelacyjnymi cech autystycznych i poziomu aleksytymii. Procedura obejmowała: 1) pomiar poziomu aleksytymii i autystycznych cech oraz 2) zadanie uwagowe polegające na ocenie nasilenia dyskomfortu wobec prezentowanych w zrandomizowanej kolejności ekspresji mimicznych (gniewnych, radosnych i neutralnych twarzy), w dwóch warunkach: 1) swobodnego patrzenia oraz 2) wymuszonego patrzenia (z użyciem manipulacji eksperymentalnej). W badaniu wzięło udział 75 dorosłych uczestników, gdzie 33 z nich stanowiło grupę autystyczną, a 42 grupę kontrolną. Analizy statystyczne otrzymanych wyników potwierdziły cztery z siedmiu postawionych hipotez szczegółowych. Rezultaty badań wykazały pozytywną korelację pomiędzy poziomem autystycznych cech a aleksytymią, a także wskazały na dodatni związek pomiędzy nasileniem autystycznych cech a stopniem dyskomfortu w odpowiedzi na prezentowane ekspresje mimiczne. Zaobserwowano również pozytywną korelację między aleksytymią a nasileniem dyskomfortu wobec radosnych i neutralnych twarzy. </p> <p><strong>Słowa kluczowe:</strong> spektrum autyzmu, uwaga społeczna, percepcja twarzy, nadwrażliwość społeczno-afektywna</p> |
| format | Recurso digital |
| id | zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_18207211 |
| institution | Zenodo |
| language | pol |
| publishDate | 2026 |
| publisher | Zenodo |
| record_format | zenodo |
| spellingShingle | Percepcja twarzy i nadwrażliwość na bodźce społeczno-afektywne: charakterystyka uwagi społecznej w autyzmie Dymek, Karolina Autism Spectrum Disorder Cognitive psychology Attention Attentional Bias social attention Perception emotion recognition <p><strong>Abstrakt</strong></p> <p>Spektrum autyzmu to zaburzenie neurorozwojowe, charakteryzujące się deficytami w zakresie komunikacji i interakcji społecznych oraz obecnością sztywnych i powtarzalnych wzorców zachowań, zainteresowań i aktywności. Trudności w rozpoznawaniu emocji i stanów emocjonalnych innych ludzi stanowią kolejną specyfikę spektrum autyzmu. Ponadto, u osób autystycznych obserwuje się atypowe wzorce uwagi wzrokowej, przejawiające się m.in. w odmiennościach w uwadze społecznej, która warunkowana jest nadwrażliwością na bodźce społeczno-afektywne, modulowaną neuronalną aktywnością autystycznych mózgów wobec informacji społecznych. Celem pracy magisterskiej było omówienie atypowych wzorców uwagi wzrokowej w autyzmie oraz wskazanie różnic w uwadze społecznej pomiędzy osobami w spektrum autyzmu a typowo rozwijającymi się. Część pracy stanowi badanie, które łączyło manipulację eksperymentalną z analizami korelacyjnymi cech autystycznych i poziomu aleksytymii. Procedura obejmowała: 1) pomiar poziomu aleksytymii i autystycznych cech oraz 2) zadanie uwagowe polegające na ocenie nasilenia dyskomfortu wobec prezentowanych w zrandomizowanej kolejności ekspresji mimicznych (gniewnych, radosnych i neutralnych twarzy), w dwóch warunkach: 1) swobodnego patrzenia oraz 2) wymuszonego patrzenia (z użyciem manipulacji eksperymentalnej). W badaniu wzięło udział 75 dorosłych uczestników, gdzie 33 z nich stanowiło grupę autystyczną, a 42 grupę kontrolną. Analizy statystyczne otrzymanych wyników potwierdziły cztery z siedmiu postawionych hipotez szczegółowych. Rezultaty badań wykazały pozytywną korelację pomiędzy poziomem autystycznych cech a aleksytymią, a także wskazały na dodatni związek pomiędzy nasileniem autystycznych cech a stopniem dyskomfortu w odpowiedzi na prezentowane ekspresje mimiczne. Zaobserwowano również pozytywną korelację między aleksytymią a nasileniem dyskomfortu wobec radosnych i neutralnych twarzy. </p> <p><strong>Słowa kluczowe:</strong> spektrum autyzmu, uwaga społeczna, percepcja twarzy, nadwrażliwość społeczno-afektywna</p> |
| title | Percepcja twarzy i nadwrażliwość na bodźce społeczno-afektywne: charakterystyka uwagi społecznej w autyzmie |
| topic | Autism Spectrum Disorder Cognitive psychology Attention Attentional Bias social attention Perception emotion recognition |
| url | https://doi.org/10.5281/zenodo.18207211 |