| _version_ | 1866901883593949184 |
|---|---|
| author | Sarıyev, Berdi |
| author_facet | Sarıyev, Berdi |
| contents | <p><strong><span lang="UZ">Özet:</span></strong><span lang="UZ"> </span><span lang="TR">Çalışmada</span><span lang="EN-US">, <em>“15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü”</em> münasebetiyle Türkmen Türkçesinin Türkoloji sahasındaki tarihî önemi, Türkmenistan’daki dil çalışmaları, alfabe reformu ve sözlükçülük faaliyetleri ele alınm</span><span lang="TR">ışt</span><span lang="EN-US">ır. Türkmenistan’ın dil politikaları, kadim bir “lengüistik pasaport” üzerine inşa edilen ve bağımsızlık sonrası stratejik hamlelerle şekillenen köklü bir kimlik inşası sürecini temsil eder. 27 Ekim 1991’de kazanılan bağımsızlık; Sovyet döneminin Kiril esaslı ve Rusça ağırlıklı yapısından sıyrılarak, öz dile ve Latin esaslı yeni Türkmen alfabesine geçişi millî egemenliğin merkezine yerleştirmiştir. <span>Bu kapsamda makale, Türkmenistan'ın sadece kendi sınırları içinde değil, aynı zamanda ortak Türk kültür havzasında üstlendiği birleştirici rolü akademik bir bakış açısıyla irdelemektedir.</span> Kaşgarlı Mahmut’un <em>Dîvânu Lugâti't-Türk</em> eserindeki arkaik köklerden günümüzün modern terminoloji çalışmalarına kadar uzanan bu süreç; dili, sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda devletin kültürel özgünlüğünü pekiştiren stratejik bir unsur olarak konumlandırmıştır. <span>Özellikle iki ve çok dilli sözlük çalışmalarının kronolojik seyri üzerinden, dilin teknik ve bilimsel alanlardaki gelişim ivmesi somut örneklerle desteklenerek analiz edilmektedir.</span> Çalışma, bu dönüşümün tarihsel duraklarını ve Türkmen Türkçesinin bir bilim dili olarak kazandığı yetkinliği somut verilerle ortaya koymaktadır</span><span lang="TR">.</span></p> <p><strong><span lang="UZ">Anahtar kelimeler</span><span lang="TR">:</span><em><span lang="TR"> </span></em></strong><em><span lang="TR">Türkmen Türkçesi, dil çalışmaları, alfabe reformu, millî kimlik, Türkoloji.</span></em></p> |
| format | Recurso digital |
| id | zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_18345950 |
| institution | Zenodo |
| language | tur |
| publishDate | 2025 |
| publisher | Zenodo |
| record_format | zenodo |
| spellingShingle | BAĞIMSIZLIK SONRASI TÜRKMENİSTAN'DA DİL ÇALIŞMALARI Sarıyev, Berdi <p><strong><span lang="UZ">Özet:</span></strong><span lang="UZ"> </span><span lang="TR">Çalışmada</span><span lang="EN-US">, <em>“15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü”</em> münasebetiyle Türkmen Türkçesinin Türkoloji sahasındaki tarihî önemi, Türkmenistan’daki dil çalışmaları, alfabe reformu ve sözlükçülük faaliyetleri ele alınm</span><span lang="TR">ışt</span><span lang="EN-US">ır. Türkmenistan’ın dil politikaları, kadim bir “lengüistik pasaport” üzerine inşa edilen ve bağımsızlık sonrası stratejik hamlelerle şekillenen köklü bir kimlik inşası sürecini temsil eder. 27 Ekim 1991’de kazanılan bağımsızlık; Sovyet döneminin Kiril esaslı ve Rusça ağırlıklı yapısından sıyrılarak, öz dile ve Latin esaslı yeni Türkmen alfabesine geçişi millî egemenliğin merkezine yerleştirmiştir. <span>Bu kapsamda makale, Türkmenistan'ın sadece kendi sınırları içinde değil, aynı zamanda ortak Türk kültür havzasında üstlendiği birleştirici rolü akademik bir bakış açısıyla irdelemektedir.</span> Kaşgarlı Mahmut’un <em>Dîvânu Lugâti't-Türk</em> eserindeki arkaik köklerden günümüzün modern terminoloji çalışmalarına kadar uzanan bu süreç; dili, sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda devletin kültürel özgünlüğünü pekiştiren stratejik bir unsur olarak konumlandırmıştır. <span>Özellikle iki ve çok dilli sözlük çalışmalarının kronolojik seyri üzerinden, dilin teknik ve bilimsel alanlardaki gelişim ivmesi somut örneklerle desteklenerek analiz edilmektedir.</span> Çalışma, bu dönüşümün tarihsel duraklarını ve Türkmen Türkçesinin bir bilim dili olarak kazandığı yetkinliği somut verilerle ortaya koymaktadır</span><span lang="TR">.</span></p> <p><strong><span lang="UZ">Anahtar kelimeler</span><span lang="TR">:</span><em><span lang="TR"> </span></em></strong><em><span lang="TR">Türkmen Türkçesi, dil çalışmaları, alfabe reformu, millî kimlik, Türkoloji.</span></em></p> |
| title | BAĞIMSIZLIK SONRASI TÜRKMENİSTAN'DA DİL ÇALIŞMALARI |
| url | https://doi.org/10.5281/zenodo.18345950 |