Η Αυτορρύθμιση ως Επιτελική Λειτουργία Μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Προγράμματα Παρέμβασης

Fuente: Zenodo
Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Vasileiou, Ilias
Format: Recurso digital
Published: Zenodo 2026
Online Access:
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1866901593821020160
author Vasileiou, Ilias
author_facet Vasileiou, Ilias
contents <p><span lang="EL">Η Αυτορρύθμιση αποτελεί κεντρική επιτελική λειτουργία που διαμεσολαβεί τη μαθησιακή επίδοση και την ακαδημαϊκή προσαρμογή των μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ). Το παρόν άρθρο εξετάζει τη θεωρητική σύνδεση μεταξύ επιτελικών λειτουργιών και αυτορρυθμιζόμενης μάθησης, αναδεικνύοντας τον ρόλο της εργαζόμενης μνήμης, της ανασταλτικής ικανότητας και της γνωστικής ευελιξίας ως βασικών μηχανισμών που υποστηρίζουν τον καθορισμό στόχων, τον στρατηγικό σχεδιασμό, την αυτοπαρακολούθηση και τον αναστοχασμό. Οι μαθητές με ΕΜΔ συχνά αντιμετωπίζουν αυξημένο γνωστικό φορτίο λόγω μη αυτοματοποιημένων βασικών δεξιοτήτων, γεγονός που περιορίζει τη διαθέσιμη εκτελεστική χωρητικότητα για αποτελεσματική αυτορρύθμιση. Η σύνθεση της ερευνητικής βιβλιογραφίας υποδεικνύει ότι τα προφίλ επιτελικών λειτουργιών διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της μαθησιακής δυσκολίας (π.χ. δυσκολίες κατανόησης κειμένου ή μαθηματικής επίλυσης</span><span> </span><span lang="EL">προβλημάτων), γεγονός που καθιστά αναγκαία την εξατομικευμένη προσέγγιση παρέμβασης. Προγράμματα που ενσωματώνουν ρητή διδασκαλία στρατηγικών και συστηματική εκπαίδευση Αυτορρύθμισης, όπως το </span><span>Self</span><span lang="EL">-</span><span>Regulated</span><span> </span><span>Strategy</span><span> </span><span>Development </span><span lang="EL">(</span><span>SRSD</span><span lang="EL">), παρουσιάζουν ισχυρή τεκμηρίωση ως προς τη βελτίωση της γραπτής</span><span> </span><span lang="EL">έκφρασης, της μεταγνωστικής επίγνωσης και της ακαδημαϊκής αυτοαποτελεσματικότητας. Αντίστοιχα, παρεμβάσεις στη μαθηματική επίλυση προβλημάτων που περιλαμβάνουν αυτο-ερωτήσεις, έλεγχο βημάτων και αναστοχασμό ενισχύουν τη γενίκευση στρατηγικών. Συμπερασματικά, η αυτορρύθμιση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διδακτέα και αξιολογήσιμη επιτελική δεξιότητα, η οποία αναπτύσσεται</span><span> </span><span lang="EL">μέσα από τη συστηματική αλληλεπίδραση μαθητή και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.</span><span> </span><span lang="EL">Η αποτελεσματική ενίσχυσή της προϋποθέτει συνδυασμό στρατηγικής διδασκαλίας, εξωτερικών δομών υποστήριξης και μεταγνωστικής καθοδήγησης, με στόχο τη διαμόρφωση βιώσιμης ακαδημαϊκής αυτονομίας.</span></p> <p><span lang="EL"><br>Λέξεις-κλειδιά: αυτορρύθμιση, επιτελικές λειτουργίες, ειδικές μαθησιακές δυσκολί-<br>ες, αυτορρυθμιζόμενη μάθηση, μεταγνωστικές στρατηγικές.</span></p>
format Recurso digital
id zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_18939466
institution Zenodo
language
publishDate 2026
publisher Zenodo
record_format zenodo
spellingShingle Η Αυτορρύθμιση ως Επιτελική Λειτουργία Μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Προγράμματα Παρέμβασης
Vasileiou, Ilias
<p><span lang="EL">Η Αυτορρύθμιση αποτελεί κεντρική επιτελική λειτουργία που διαμεσολαβεί τη μαθησιακή επίδοση και την ακαδημαϊκή προσαρμογή των μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ). Το παρόν άρθρο εξετάζει τη θεωρητική σύνδεση μεταξύ επιτελικών λειτουργιών και αυτορρυθμιζόμενης μάθησης, αναδεικνύοντας τον ρόλο της εργαζόμενης μνήμης, της ανασταλτικής ικανότητας και της γνωστικής ευελιξίας ως βασικών μηχανισμών που υποστηρίζουν τον καθορισμό στόχων, τον στρατηγικό σχεδιασμό, την αυτοπαρακολούθηση και τον αναστοχασμό. Οι μαθητές με ΕΜΔ συχνά αντιμετωπίζουν αυξημένο γνωστικό φορτίο λόγω μη αυτοματοποιημένων βασικών δεξιοτήτων, γεγονός που περιορίζει τη διαθέσιμη εκτελεστική χωρητικότητα για αποτελεσματική αυτορρύθμιση. Η σύνθεση της ερευνητικής βιβλιογραφίας υποδεικνύει ότι τα προφίλ επιτελικών λειτουργιών διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της μαθησιακής δυσκολίας (π.χ. δυσκολίες κατανόησης κειμένου ή μαθηματικής επίλυσης</span><span> </span><span lang="EL">προβλημάτων), γεγονός που καθιστά αναγκαία την εξατομικευμένη προσέγγιση παρέμβασης. Προγράμματα που ενσωματώνουν ρητή διδασκαλία στρατηγικών και συστηματική εκπαίδευση Αυτορρύθμισης, όπως το </span><span>Self</span><span lang="EL">-</span><span>Regulated</span><span> </span><span>Strategy</span><span> </span><span>Development </span><span lang="EL">(</span><span>SRSD</span><span lang="EL">), παρουσιάζουν ισχυρή τεκμηρίωση ως προς τη βελτίωση της γραπτής</span><span> </span><span lang="EL">έκφρασης, της μεταγνωστικής επίγνωσης και της ακαδημαϊκής αυτοαποτελεσματικότητας. Αντίστοιχα, παρεμβάσεις στη μαθηματική επίλυση προβλημάτων που περιλαμβάνουν αυτο-ερωτήσεις, έλεγχο βημάτων και αναστοχασμό ενισχύουν τη γενίκευση στρατηγικών. Συμπερασματικά, η αυτορρύθμιση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διδακτέα και αξιολογήσιμη επιτελική δεξιότητα, η οποία αναπτύσσεται</span><span> </span><span lang="EL">μέσα από τη συστηματική αλληλεπίδραση μαθητή και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.</span><span> </span><span lang="EL">Η αποτελεσματική ενίσχυσή της προϋποθέτει συνδυασμό στρατηγικής διδασκαλίας, εξωτερικών δομών υποστήριξης και μεταγνωστικής καθοδήγησης, με στόχο τη διαμόρφωση βιώσιμης ακαδημαϊκής αυτονομίας.</span></p> <p><span lang="EL"><br>Λέξεις-κλειδιά: αυτορρύθμιση, επιτελικές λειτουργίες, ειδικές μαθησιακές δυσκολί-<br>ες, αυτορρυθμιζόμενη μάθηση, μεταγνωστικές στρατηγικές.</span></p>
title Η Αυτορρύθμιση ως Επιτελική Λειτουργία Μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Προγράμματα Παρέμβασης
url https://doi.org/10.5281/zenodo.18939466