MAHALLIY BUDJETLARDA BUDJET INTIZOMINI KUCHAYTIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI: O'ZBEKISTONDA HUQUQIY CHYEKLOVLAR, TRANSFERTLAR VA INSTITUSIONAL RAGʻBATLAR TAHLILI
Fuente:
Zenodo
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Recurso digital |
| Published: |
Zenodo
2026
|
| Online Access: | |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1866901921294450688 |
|---|---|
| author | Abror Sharipov |
| author_facet | Abror Sharipov |
| contents | <p>Mazkur maqolada O‘zbekistonda mahalliy budjet intizomini kuchaytirishning tashkiliy va iqtisodiy<br>mexanizmlari huquqiy-institusional hamda tatahlil asosida qayta baholanadi. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasining<br>Budjet kodeksi, 2025-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risidagi qonun va fiskal federalizm hamda<br>budjet intizomiga oid klassik va zamonaviy xalqaro adabiyotlarga tayanadi (Musgrave, 1959; Oates, 1972; Bird & Smart,<br>2002; Pisauro, 2001; OECD, 2022). Tahlil shuni ko‘rsatadiki, budjet intizomini ta’minlash uchun faqat huquqiy taqiqlar<br>yetarli emas. Samarali tizim uchun transfertlar dizayni, g‘aznachilik orqali real vaqt nazorati, ochiqlik, mahalliy daromad<br>bazasini kengaytirish va mahalliy qaror qabul qiluvchilarning javobgarligini kuchaytirish bir-birini to‘ldirishi lozim. 2025 yil<br>uchun mahalliy budjetlar bo‘yicha tasdiqlangan rasmiy ko‘rsatkichlar mahalliy darajada moliyaviy barqarorlikni saqlashda<br>tartibga soluvchi transfertlar hal qiluvchi o‘rin tutayotganini ko‘rsatadi. Daromadlar 65 793,8 mlrd so‘m, xarajatlar 84<br>256,0 mlrd so‘m, tartibga soluvchi budjetlararo transfertlar esa 18 462,2 mlrd so‘mni tashkil etgan. Shu asosda maqolada<br>mahalliy budjet intizomini kuchaytirishga qaratilgan uch bosqichli yondashuv taklif qilinadi: (1) huquqiy cheklovlarni qat’iy<br>ijro ettirish; (2) formula va qoidalarga asoslangan, oldindan bashorat qilinadigan transfertlar orqali rag‘batlar muvozanatini<br>ta’minlash; (3) mahalliy darajada ochiqlik, audit va natijaga yo‘naltirilgan boshqaruvni kuchaytirish. Maqola normativ<br>tahlilni dalillarga bog‘lab, islohotlarning amaliy dizayniga yo‘naltirilgan xulosalar beradi</p> |
| format | Recurso digital |
| id | zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_19448102 |
| institution | Zenodo |
| language | |
| publishDate | 2026 |
| publisher | Zenodo |
| record_format | zenodo |
| spellingShingle | MAHALLIY BUDJETLARDA BUDJET INTIZOMINI KUCHAYTIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI: O'ZBEKISTONDA HUQUQIY CHYEKLOVLAR, TRANSFERTLAR VA INSTITUSIONAL RAGʻBATLAR TAHLILI Abror Sharipov <p>Mazkur maqolada O‘zbekistonda mahalliy budjet intizomini kuchaytirishning tashkiliy va iqtisodiy<br>mexanizmlari huquqiy-institusional hamda tatahlil asosida qayta baholanadi. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasining<br>Budjet kodeksi, 2025-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risidagi qonun va fiskal federalizm hamda<br>budjet intizomiga oid klassik va zamonaviy xalqaro adabiyotlarga tayanadi (Musgrave, 1959; Oates, 1972; Bird & Smart,<br>2002; Pisauro, 2001; OECD, 2022). Tahlil shuni ko‘rsatadiki, budjet intizomini ta’minlash uchun faqat huquqiy taqiqlar<br>yetarli emas. Samarali tizim uchun transfertlar dizayni, g‘aznachilik orqali real vaqt nazorati, ochiqlik, mahalliy daromad<br>bazasini kengaytirish va mahalliy qaror qabul qiluvchilarning javobgarligini kuchaytirish bir-birini to‘ldirishi lozim. 2025 yil<br>uchun mahalliy budjetlar bo‘yicha tasdiqlangan rasmiy ko‘rsatkichlar mahalliy darajada moliyaviy barqarorlikni saqlashda<br>tartibga soluvchi transfertlar hal qiluvchi o‘rin tutayotganini ko‘rsatadi. Daromadlar 65 793,8 mlrd so‘m, xarajatlar 84<br>256,0 mlrd so‘m, tartibga soluvchi budjetlararo transfertlar esa 18 462,2 mlrd so‘mni tashkil etgan. Shu asosda maqolada<br>mahalliy budjet intizomini kuchaytirishga qaratilgan uch bosqichli yondashuv taklif qilinadi: (1) huquqiy cheklovlarni qat’iy<br>ijro ettirish; (2) formula va qoidalarga asoslangan, oldindan bashorat qilinadigan transfertlar orqali rag‘batlar muvozanatini<br>ta’minlash; (3) mahalliy darajada ochiqlik, audit va natijaga yo‘naltirilgan boshqaruvni kuchaytirish. Maqola normativ<br>tahlilni dalillarga bog‘lab, islohotlarning amaliy dizayniga yo‘naltirilgan xulosalar beradi</p> |
| title | MAHALLIY BUDJETLARDA BUDJET INTIZOMINI KUCHAYTIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI: O'ZBEKISTONDA HUQUQIY CHYEKLOVLAR, TRANSFERTLAR VA INSTITUSIONAL RAGʻBATLAR TAHLILI |
| url | https://doi.org/10.5281/zenodo.19448102 |