| _version_ | 1866901278592860160 |
|---|---|
| author | Orujov, Tural Mustafayeva Xanim |
| author_facet | Orujov, Tural Mustafayeva Xanim |
| contents | <p>Müasir rəqəmsal dövrdə sosial şəbəkələr insan davranışının formalaşmasında və sosial qarşılıqlı əlaqələrin inkişafında əsas platformalardan birinə çevrilmişdir. Bu platformalar yalnız informasiya mübadiləsi vasitəsi deyil, həm də sosial identikliyin qurulduğu, davranış normalarının formalaşdığı və hüquqi məsuliyyətin aktual olduğu mürəkkəb virtual mühitlər kimi çıxış edir. Sosial şəbəkələrdə davranışın psixoloji əsaslarının və hüquqi nəticələrinin öyrənilməsi müasir sosial elmlərin mühüm tədqiqat istiqamətlərindən biridir.</p> <p>Psixoloji baxımdan sosial şəbəkələrdə davranış anonimlik, sosial məsafə, deindividuasiya və qrup təsiri kimi faktorların təsiri altında formalaşır. Xüsusilə “onlayn disinhibisiya effekti” fərdlərin real həyatda nümayiş etdirmədikləri davranışları virtual mühitdə daha asan şəkildə ifadə etməsinə səbəb olur. Bu vəziyyət impulsiv davranışların artması, məsuliyyət hissinin azalması və sosial normaların pozulması ilə nəticələnə bilər.</p> <p>Hüquqi baxımdan isə sosial şəbəkələrdə baş verən davranışlar kiber hüquq, şəxsi məlumatların qorunması, nifrət nitqi, təhqir, kiberzorakılıq və dezinformasiya kimi sahələrdə yeni çağırışlar yaradır. Virtual mühitin sərhədsiz xarakteri hüquqi məsuliyyətin müəyyən edilməsini çətinləşdirir və yurisdiksiya problemlərini gündəmə gətirir. Bu səbəbdən beynəlxalq hüquqi mexanizmlərin və milli qanunvericiliklərin uyğunlaşdırılması zəruri hesab olunur.</p> <p>Sosial psixoloji və hüquqi yanaşmaların inteqrasiyası göstərir ki, sosial şəbəkələrdə davranış yalnız fərdi seçim deyil, həm də sosial təsir, qrup normları və texnoloji dizayn tərəfindən formalaşan kompleks bir prosesdir. Bu tədqiqatın məqsədi sosial şəbəkələrdə davranışın psixoloji determinantlarını və hüquqi nəticələrini təhlil etmək, həmçinin bu sahədə inteqrativ yanaşmanın vacibliyini əsaslandırmaqdır.</p> |
| format | Recurso digital |
| id | zenodo_https___doi_org_10_5281_zenodo_19731388 |
| institution | Zenodo |
| language | |
| publishDate | 2026 |
| publisher | Zenodo |
| record_format | zenodo |
| spellingShingle | Sosial Şəbəkələrdə Davranış və Hüquqi Məsuliyyət: Psixoloji Baxış Orujov, Tural Mustafayeva Xanim kiber hüquq sosial təsir sosial psixologiya <p>Müasir rəqəmsal dövrdə sosial şəbəkələr insan davranışının formalaşmasında və sosial qarşılıqlı əlaqələrin inkişafında əsas platformalardan birinə çevrilmişdir. Bu platformalar yalnız informasiya mübadiləsi vasitəsi deyil, həm də sosial identikliyin qurulduğu, davranış normalarının formalaşdığı və hüquqi məsuliyyətin aktual olduğu mürəkkəb virtual mühitlər kimi çıxış edir. Sosial şəbəkələrdə davranışın psixoloji əsaslarının və hüquqi nəticələrinin öyrənilməsi müasir sosial elmlərin mühüm tədqiqat istiqamətlərindən biridir.</p> <p>Psixoloji baxımdan sosial şəbəkələrdə davranış anonimlik, sosial məsafə, deindividuasiya və qrup təsiri kimi faktorların təsiri altında formalaşır. Xüsusilə “onlayn disinhibisiya effekti” fərdlərin real həyatda nümayiş etdirmədikləri davranışları virtual mühitdə daha asan şəkildə ifadə etməsinə səbəb olur. Bu vəziyyət impulsiv davranışların artması, məsuliyyət hissinin azalması və sosial normaların pozulması ilə nəticələnə bilər.</p> <p>Hüquqi baxımdan isə sosial şəbəkələrdə baş verən davranışlar kiber hüquq, şəxsi məlumatların qorunması, nifrət nitqi, təhqir, kiberzorakılıq və dezinformasiya kimi sahələrdə yeni çağırışlar yaradır. Virtual mühitin sərhədsiz xarakteri hüquqi məsuliyyətin müəyyən edilməsini çətinləşdirir və yurisdiksiya problemlərini gündəmə gətirir. Bu səbəbdən beynəlxalq hüquqi mexanizmlərin və milli qanunvericiliklərin uyğunlaşdırılması zəruri hesab olunur.</p> <p>Sosial psixoloji və hüquqi yanaşmaların inteqrasiyası göstərir ki, sosial şəbəkələrdə davranış yalnız fərdi seçim deyil, həm də sosial təsir, qrup normları və texnoloji dizayn tərəfindən formalaşan kompleks bir prosesdir. Bu tədqiqatın məqsədi sosial şəbəkələrdə davranışın psixoloji determinantlarını və hüquqi nəticələrini təhlil etmək, həmçinin bu sahədə inteqrativ yanaşmanın vacibliyini əsaslandırmaqdır.</p> |
| title | Sosial Şəbəkələrdə Davranış və Hüquqi Məsuliyyət: Psixoloji Baxış |
| topic | kiber hüquq sosial təsir sosial psixologiya |
| url | https://doi.org/10.5281/zenodo.19731388 |